تاریخچه صنعت برق به صورت دقیقی مشخص نیست و از شخصیت های مختلفی نشات می گیرد . تلاش برای درک و کنترل الکتریسیته در دهه اول قرن هجدهم میلادی آغاز شد . در ابتدا در طبیعت این موضوع مورد بحث قرار گرفت ولی به مرور زمان و با مشاهده ویژگی های این پدیده تحقیقات جدی تری به مدت یک و نیم دهه بر روی آن آغاز شد و به سرعت به به پیشرفت انجامید.در ادامه مطلب با برخی از برجسته ترین افرادی که به پیشرفت این واقعه کمک کردند آشنا میشویم .
پرچم داران صنعت برق :
بنجامین فرانکلین یکی از شناخته شده ترین محققین است که از پدران برق به شمار می رود . وی با همکاری لوییجی گالوانی اثبات کرد که برق و صاعقه یکی هستند .
یک فیزیکدان ایتالیایی دیگر به نام الساندرو جوزپه آنتونیو آناستازیو ولتا باتری الکتریکی را اختراع کرد که بعدها به پاس زحمات و خدمات او در این عرصه ، واحد الکتریکی ( ولت ) به نام ولتا نام گذاری شد .
سرانجام به توماس ادیسون و رقیب سر سخت وی یعنی نیکولا تسلا میرسیم . ادیسون مخترع لامپ و بسیاری دیگر از محصولات الکتریکی در آمریکا بود . همچنین دانشمند صرب نیز توانست چرخش را کشف کند و بسیاری از محصولات ادیسون را پالایش کرده و آن ها را بهینه کند .
صنعت برق در غرب :
در قرن بیستم میلادی بسیاری از مردم آمریکا همچنان از لامپ های جهت روشنایی منازل خودشان استفاده میکردند اما به مرور زمان و با علم به فواید این صنعت ، در سال ۱۹۶۵تقریبا همه خانه ها در آمریکا برق داشتند .
در ابتدای اختراع این صنعت ، مردم ار بزق فقط برای روشنایی منازل استفاده میکردند اما پس از ساخته شدن وسایل برقی از جمله جارو برقی ، یخچال ، ماشین لباسشویی و . . . ، تقاضا برای استفاده از این صنعت در منازل به طور چشمگیری افزایش یافت .
در ادامه آن سالها این صنعت به پیشرفت خود ادامه داد و هنوز هم در حال تکامل و پیشرفت میباشد و امروزه روز از منابع دیگری از جمله ذغالسنگ،نفت و گاز و تربین های آبی و بادی جهت تولید برق استفاده میشود.
در حال حاضر کشور ژاپن در صدر کشورهای تولیدکننده برق با استفاده از منابع طبیعی وغیرطبیعی میباشد .
تاریخچه صنعت برق در ایران :
ورود صنعت برق به کشور ایران به زمان پادشاهی قاجار و جکومت ناصرالدین شاه و با سفر وی به فرنگ برمی گردد . در طی این سفر ناصرالدین شاه با دستگاه خنک کننده ای آشنا شد که امروزه به آن پنکه میگویند . پادشاه قاجار که شیفته عملکرد این وسیله فلزی شده بود ، یک نسخه از آن را با خود به ایران آورد . وی طی سفرهای بعدی خود موفق شد که با استفاده از صنعت برق روشنایی را به کوچه ها و محله های تهران بیاورد اما پس از چند روز به علت خرافه های آن زمان توسط مردم تخریب شد و روشنایی محدود به دربار همایونی و تکیه های درباری برای مراسم های تعزیه شد .
اما این پایان ماجرا نبود .
محمد حسین امین الضرب ، تاجر نامدار وقت ، نخستین دستگاه تولید برق را از روسیه خریداری کرد و صنعت برق به طور رسمی وارد ایران شد اما باز هم در وجود مردم ایران ترس از برق وجود داشت تا اینکه بالاخره این ترس از مردم ایران رخت بر بست و روشنایی در کوچه های تهران آن هم فقط در ساعاتی از شب دیده می شد . در حال حاضر کشور ایران این توانایی را دارد که علاوه بر تامین برق اکثریت مردم ، بتواند به کشور های همسایه خود از جمله پاکستان ، عراق ، افغانستان ، ارمنستان و کویت و . . . نیز برق صادر کند .
فراگیر شدن صنعت برق در ایران از سال ۱۳۰۰ آغاز شد . جایی که بخش های خصوصی به مزایای برق پی برده و سعی در توسعه این صنعتا و کسب درامد از آن داشتند .
در سال ۱۳۱۰ برای نخستین بار ، توسعه این صنعت میان دولتمردان مطرح شد و سرانجام در سال ۱۳۱۶ نخستین نیروگاه برق ایران در تهران و در شهرک برق کنونی راه اندازی شد . این توسعه ادامه دار بود تا جایی که تا سال ۱۳۴۱ فقط در تهران حدود ۳۲ شرکت در زمینه توسعه برق فعالیت داشتند .
این پیشرفت تا سالها ادامه داشت تا اینکه به دلیل جنگ ، حدود ۲۲۱۰ مگاوات در اثر خسارات وارده تخریب شد ولی در حدفاصل سالهای ۱۳۶۷ تا ۱۳۷۰ این خسارات جبران شد و تعمیر در نیروگاههای برقی ایران به طور کامل انجام شد .
در نتیجه این تلاش ها ، کشور ایران توانست بحران های به وجود آمده را پشت سر بگذارد به طوری که ایران از نظر ابعاد صنایع برقی در رتبه نخست خاورمیانه و رتبه ۲۱ جهان قرار گرفت .
تاریخچه ساخت لامپ :
بسیاری از ما به اشتباه فکر میکنیم که توماس ادیسون مخترع لامپ میباشد اما حقیقت امر اینگونه نیست . درواقع این ژاک دوتونور فراسنوی بود که کشف کرد که اتصال یک قطعه سیم مفتولی با سیم حاوی جریان برق میتواند باعث ایجاد درخشندگی شود . در واقع توماس ادیسون اغلب اختراعات خود را با استفاده از ایده های سایر دانشمندان تولید میکرد . البته کم لطفی است اگر استعداد ادیسون در جهت بهبود این ایده ها را نادیده بگیریم . سر انجام ادیسون در سال ۱۸۷۹ توانست با تلاش های فراوان یک سیستم روشنایی پیشرفته و قابل استفاده را به وجود بیاورد . گفته میشود که توماس ادیسون بین هفت الی هشت هزار بار برای ساخت این لامپ تلاش کرد تا سر انجام به نتیجه دلخواه خود رسید .
لوازم خانگی برقی :
یخچال :
دانشمندان زیادی سعی در ساخت این وسیله داشتند . از جمله انها می توان به ویلیام کالن اشاره کرد که توانست یخچال بسازد اما با قدرت برودت پایین . پس از آن بنجامین فرانکلین و جان هادلی شانس خود را امتحان کردند که با استفاده ار الکل و جیوه توانستند یخچالی با عملکرد بهتر بسازند . پس از این دو نیز فردیناند کار در سال ۱۸۵۹ توانست یخچالی بسازد اما درون آن بوی بسیار بد و سمی می داد . دلیل آن نیز وجود گاز آمونیاک در آن بود . سر انجام در سال ۱۹۲۲ بالتزار فون بلاتن با کمک کارل مانتزر که هردو اهل سوئد بودند توانستند یخچالی با یک منبع حرارتی پر زیر آن و یک منبع خنک کننده درون یخچال بسازند . یخچال های امروزی در اواخر دهه ۱۹۷۰ ساخته شدند که از گاز نسبتا بی ضرر فریون استفاده می کنند .
ماشین ظرفشویی :
ابتدا در سال ۱۸۵۰ ژول هاگتون جعبه ای چوبی تحت عنوان ماشین ظرفشویی ساخت که درون آن بوسیله آب پر میشد و علاوه بر مصرف آب بسیار بالا باعث شکستن ظروف میشد به همین دلیل این پروژه شکست خورد اما حدود چهل سال بعد ژوزفین کوکرین دستگاهی شبیه به ماشین لباسشویی اختراع نمود که ظروف در آن چیده میشد اما این هم پایان ماجرا نبود . در سال ۱۹۲۴ ویلیام هاوارد یک دستگاه کوچکتر و با عملکرد بهتر ساخت که چند سال بعد یک خشک کن هم به آن اضافه شد که مشابه نسخه های امروزی این وسیله هست .
چرخ گوشت :
کارل دریس ،سیاستمدار قرن نوردهم اولین دستگاه چرخ گوشت را ابداع کرد. این وسیله نسبتا به خرد کردن گوشت با چاقو ، سهولتو پاکیزگی بیشتری داشت ولی بیشتر برای تهیه خمیر بادام زمینی استفاده میشد. در سال ۱۹۴۰ نسخه برقی این وسیله برای اولین بار ساخته شد که با سرعت و قدرت بیشتر میتوانست گوشت را به ابعاد بسیار کوچکتر و حتی خمیری خورد کند .
تلویزیون :
پل نیپکو آلمانی در سال ۱۸۸۴ با استفاده از یک دیسک سوراخ دار و یک لوله حساس سلنیون ساخته شد . در ادامه وال واچز و بوریس روسینگ توانستند راه هایی برای کیفیت پخش بهتر پیدا کنند .توماس ادیسون ،نابغه امریکایی که از پیشگامان رادیو بود با الداع پخش سیگنال های تلویزیونی توانست در این عرصه انقلابی بزرگ به پا کند . این تغییرات ادامه داشت تا نهایتا در سال ۱۹۲۰ جان لوکی بیرد و چارلز جنکینز توانستند با استفاده از دیسک های فلزی و سلول های فتو الکتریک و تقویت کننده لوله خلا ، نخستین تلویزیون واقعی را بسازند . تغییرات بر روی این وسیله برقی تا سالیان ادامه داشت تا اینکه در سال ۱۹۸۲ مهندسان ژاپنی توانستند اولین تلویزیون با وضوح تصویر بسیار بالا و برروی یه سطح شیشه ای تخت را بسازند . در سالهای بعد فناوری کریستال مایع یا همان ال سی دی به سرعت پیشرفت کرد تا امروزه شاهد تلویزیون هایی با ابعاد بزرگ و کیفیت بالا و قابلیت پخش تصاویر چند بعدی داشته باشیم .
ماشین لباسشویی :
آلوا جان فیشر در سال ۱۹۰۵ نخستین ماشین لباس شویی الکتریکی را ساخت که این وسیله سه سال بعد توسط جو بارلو و جان سلنیک تجاری سازی شد . پیشرفت ها در ساخت این وسیله ادامه دار بود تا اینکه در سال ۱۹۲۰ و در نمایشگاه پاریس نخستین ماشین لباس شویی دو سرعته با موتور ضد آب رونمایی شد . سیزده سال بعد ، جان چمبرلین توانست نخستین ماشین لباسشویی اتوماتیک را بسازد . این وسیله قابلیت یک دور شست و شو و چرخشو آب کشی را بر عهده داشت . با گذر زمان و از دهه ۱۹۸۰ میلادی به بعد هم ماشین های لباسشویی با مصرف آب و شوینده بسیار کمتر به بازار آمده و تا به امروز هم وجود دارند . در سالهای اخیر هم قابلیتی بر روی این ماشین ها اضافه شده که قابلیت تنظیم وزن لباس ها و زمان چرخش را بصورت الکترونیکی را دارا است .
با مطالعه ای کوچک اما دقیق میتوان متوجه شد که از ابتدای شروع به ساخت و اختراع وسایل برقی ، شرکت بزرگ صنعتی جنرال موتور نقش به سزایی در ساخت و تولید انبوه وسایل برقی خانگی داشته است. وسایلی از جمله یخچال ، ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی و . . . .
خودروهای برقی :
این دسته از خودروها با استفاده از باتری های قابل شارژی به عنوان منبع و موتور الکتریکی به عنوان نیروی محرک استفاده میکنند . هدف از تولید و استفاده از این خودروها کمک به کاهش آلودگی های ناشی از سوخت خودروها می باشد . برخلاف تصور عموم ، خودروهای برقی در قرن نوزدهم ساخته شدند . فیزیکدان فرانسوی یعنی گاستون پلانته نخستین بار با اختراع باطری سربی اسیدی در سال ۱۸۵۹ میلادی توانست اولین خودرو برقی جهان را بسازد . این نوع خودرو برای اولین بار در آوریل سال ۱۸۸۱ میلادی در خیابان های پاریس بصورت آزمایشی تردد کرد . شایان ذکر است که این خودروها نتوانستند کیفیت بالایی از خود نشان دهند تا اینکه در سال ۱۸۸۸ آندریاس فلوکن ، مهندس آلمانی نخستین اتومبیل برقی واقعی را در کشورش تولید کرد . کمیت و کیفیت خودرو های برقی در طی این سالها افزایش بسیار چشم گیری داشته است و هر روز شاهد معرفی نسخه جدیدی از این دسته اتومبیل ها هستیم . پرچم دار این عرصه را میتوان بدون شک شرکت خودرو سازی تسلا معرفی کرد . این خودرو ها قابلیت های بسیاری دارند . از جمله سیستم رانندگی هوشمند که در این مورد نیازی به دخالت راننده در کنترل ماشین نیست . همچنین با تکثیر این گونه وسایل نقلیه ، همانند جایگاه های پمپ بنزین ، جایگاه هایی برای شارژ شدن باتری های این خودرو ها ساخته شده است . در کشور ایران نیز شرکت های خودروسازی ایران خودرو و سایپا اقدام به ساخت اتومبیل های برقی نمودند که موفقیت آمیز هم بود اما در مقایسه با نمونه خارجی از ضعف فنی بالایی برخوردار بود . امید است که جوانان متخصص ایرانی بتوانند به زودی زود موفقیت و استعداد بالای خودشان را در این زمینه نشان داده و موفق به ساخت یک نمونه قوی و با کیفیت بالا شوند .
کشور ژاپن در بهبود و پیشرفت صنایع برقی نقش به سزایی داشته است . آن ها با تکیه بر علم و دانش متخصصان کشورشان تا کنون توانسته اند که علاوه بر اینکه وسایل متعددی را تولید و پخش کنند ، همچنین توانسته اند پیشرفت چشمگیری را به وسایل از قبل اختراع شده تحمیل کنند . امید است که جوانان و متخصصان ایرانی بتوانند با تکیه بر استعدادها و توانایی های خود در پیشرفت این صنعت نام ایران را سرافراز کنند .
گروه تجاری تار ( تجارت اطلس رعد ) با قریب به ده سال فعالیت در این زمینه ، آماده است که نیاز های مشتریان و هم وطنان عزیز را در زمینه صنایع برقی و مخابراتی ، با تهیه و توزیع انواع سیم ها و کابل ها و عایق ها و . . . و ارسال آن به اقصی نقاط ایران برطرف کند .